حيوانات اهلي براي توسعه روستايي

چاپ هفتم شماره 1   اکتبر 1995

Duck weeds يک منبع ذخيره بالاي پروتئين براي حيوانات اهلي و ماهي

نويسندگان R A lenge, JH Stambolie and Rube

مرکز تحقيقات Duck weed و توسعه دانشگاه نيو اينگلند آرميدال ايالت نيوساوت ولز (آمريکا) شماره 2351

خلاصه: Duck weeds به دليل توان از بين بردن آلودگيهاي مواد معدني ناشي از فاضلابها و پس آبهاي کارخانجات، فعاليت­هاي زودبازده صنايع پرورش حيوانات يا محصولات زودبازده آبي (غير ديمي) براي تحقيق مورد توجه قرار گرفته است. داک ويد نياز به مديريت و محافظت شدن در مقابل باد دارد. بوسيله برداشت قانوني، عادلانه و کوددهي براي حفظ تعادل و توجه و مقوي بودن آب براي دستيابي به ميزان مطلوب رشد و پوشش گياهي مطلوب، مورد حفاظت قرار مي­گيرد. وقتي که به طور موثري دراين راستا مديريت شود، داک ويد هر سال 10 تا 30 تن در هکتار محصول مي­دهد. شامل بيش از %43 پروتئين خام، %5 ليپيد و يک ماده خشک بسيار قابل هضم. با Duck weedحيوانات و ماهي با يک رژيم غذايي کامل تغذيه مي­شوند و در حجم وسيعي، پروتئين بيولوژيکي (زيستي) با ارزش بالايي را فراهم مي­آورد. توليد ماهي با تغذيه بوسيله Duck weed مي­تواند برداشت محصول را توسعه دهد. و افزايش سالانه چند صد کيلوگرم در هکتار و توليد ماهي در بر داشته باشد و تا 10 تن برداشت سالانه را پست شود؟ مرغ و ماکيان بالغ مي­توانند Duck weed را بعنوان جايگزين پروتئين گياهي دانه غلات مصرف نمايند ولي جوجه­ها با مصرف Duck weed متحمل کاهش وزن مي­شوند و نمي­توان آن را جايگزين غذاي جوجه استفاده نمود. خوک مي­تواند داک ويد را بعنوان منبع انرژي پروتئيني با تأثير (منفي) کم و ناچيزي نسبت به سويا مورد استفاده قرار دهد. کارهاي کمي روي Duck weed بعنوان غذاي مکمل علوفه حيوانات نشخوار کنندگان، ظاهراً تعادلي از قابليت تغذيه حيوان و بهينه سازي ظرفيت تخمير ميکروبي معده آن را فراهم مي­آورد. اين رژيم غذايي از قبل مي­تواند بصورت بالقوه در سامانه غذايي گله­هاي گوسفند و بز مخصوصاً در چارچوبهاي کوچکتر در مناطق استوايي (گرمسير ) بکار رود.

نکات کليدي : Duck weed (عدسک آبي) SPP، کشت زراعت، ماهي، چارپايان اهلي، تغذيه

گياه (Duck weed) و زيستگاه آن:

گونه­هاي Duck weed گياهان آبزي شناوري هستند که در سراسر دنيا پيدا مي­شوند. اغلب ديده شده است که در سطحي متراکم مثل پتو يا حصيري که روي آب باشد در آبهاي ساکن و يا آبي که حرکت آهسته دارد و غني شده از مواد تقويت کننده گياه است و يا آب بد مزه است رشد مي­کند. آنها گياهان تک لپه­اي از خانواده گياهان دارويي با مزه ليموناد و گياه پايه بلند يا باکتري هستند. گرچه آنها اغلب باجلبک اشتباه مي­شوند.

Duck weed در آب با حرارت 6 تا 33 درجه سانتيگراد رشد مي­کند خيلي از گونه­هاي Duck weed در دماي پايين با ايجاد غلاف و ته نشين شدن در کف تالاب جايي که تا  گرم تر شدن آب و تجديد حيات دوباره براي رشد در حالت (ساکن) مي مانند. Duck weed شکلهاي ساختاري دارد که بوسيله انتخاب طبيعي ساده سازي شده است (ساختار ساده­اي دارد). يک برگ Duck weed پهن و تخم مرغي شکل است. گونه­هاي زيادي از آن ريشه­هاي ابي با کارکردي بعنوان عضو ثابت دارد که باعث حفظ طول (گياه ) بعنوان جذب کننده مواد معدني مغذي داخل آب هستند. در مقايسه با بسياري از گياهان، برگهاي Duck weed فيبر کمي دارد (5/0 در ماده خشک شده محصول گياهان) چون آنها نياز به ساختارهاي عمودي (مثل ساقه) ندارند بنظر مي رسد. در هر حال ريشه­ها فيبر بيشتري داشته باشند. بعنوان يک نتيجه، گياه ( داک ويد) مواد معدني کمي براي حيوانات تک معده­اي دارد و يا هيچ مواد معدني ندارد. اين با محصولاتي مثل سويا، برنج و ذرت که تقريباً %5 توده حياتي آنها را فيبر تشکيل مي­دهد. تضاد دارد ؟؟؟ براي مواد قابل هضم کمي براي حيوانات دارد. گونه هاي Duck weed با شرايط متفاوت گسترده اي از نظر جغرافيايي و نواحي آب و هوايي عادت دارند. آنها در همه جا بجز بيابانهاي بي آب و نواحي يخبندان يافت مي شوند. آنها در نواحي استوايي و گرمسير بهترين رشد را دارند. خيلي از گونه هاي Duck weed در دماي بسيار زياد مي توانند زنده بمانند. زيستگاه اصلي Duck weed سطح آبهاي تازه و يا بدمزه است که در مقابل باد حائل داشته باشد و از مربع در امان باشد. آنها در آبهاي با جريان تند و 3 دهم متر در ثانيه ) يا آبهاي که در مقابل باد حائلي نداشته باشند. نمي­توانند زنده بمانند چونکه اين حمايتها مورد نياز آنها مي باشند و آنها نمي توانند در آبهاي جاري بعنوان گياه به حيات خود ادامه دهند بهترين وضعيت تغذيه ( جذب مواد) براي رشد Duck weed در آبهايي است که مواد پوسيده ارگانيکي ( مثل علف هاي پوسيده) در آن باشد و بطور مداوم مواد غذايي مورد نياز آنرا تأمين و فراهم نمايد. يک پوشش متراکم Duck weed مانع رقابت (رشد) گياهان آبزي زيرين که نياز به انرژي خورشيدي دارد مي­شوند. آنها همچنين مانع رشد جلبکها در آب مي­شوند.

رشد Duck weed و ارزش غذايي آن:

بهترين شرايط براي رشد داک ويد Duck weed شبيه سازي شرايط مطلوب محيطي و طبيعي با ايجاد گودال و حائل شبيه مرداب يا سرپوش و پارتشين بندي براي جلوگيري از وزش باد به گياه است و شرايطي را بوجود مي آورد که گياه براي خود سايه ايجاد نمايد و به جذب مواد غذايي مي پردازد. براي رشد به ميزان بالا، مواد غذايي بايد ( براي گياه) در دسترس باشد و کودها و مواد ارگانيكي يا مواد معدني بايد روزانه مورد استفاده قرار گيرد.

محصولات داک ويد از قبل قابل رويش است. يک برگ تنها ممکن است قبل از پيرشدن ظرف 10 روز تا چند هفته به 10 قسمت تقسيم شود. توده Duck weed در شرايط مطلوب دسترسي به مواد غذايي نور خورشيد و حرارت آب ظرف 2 ساعت در دو روز دو برابر شود. اين تقريباً سريعتر از هر گياه بلند ديگر است تحت شرايط تجربي ميزان توليد آنها مي­تواند به 183 تن در سال محصول خشک برسد که در شرايط طبيعي 10 الي 20 تن در هکتار در هر سال است(جدول شماره (1)الگوي رشد).

مدل رشد بيشتر مشابه رشد تشريحي جلبک تک سلولي مي­باشد تا گياهان بالاتر _ کامل تر و اين خود اين امکان بالقوه را به اين گياه مي­دهد تا بعنوان منبع غذايي براي چهار پايان مورد استفاده قرار گيرد. ميزان رشد دسته هاي عدسک آبي، با اعمال فشارهاي متعددي، کاهش مي يابد يا مانند کمبود موادمغذي و يا بي تعادلي، عموم، اختلافات زيادPH  و دما و نيز رشد بيش از حد كلوني­ها (توده ها) و رقابت با ديگر گياهان براي دريافت نور و مواد مغذي هر چند،‌زمانيکه شرايط خوب باشد. عدسک آبي حاوي مقادير قابل توجهي پروتئين، چربي، نشاسته و مواد معدني (کاني­ها) هستند که به نظر مي­رسد، زمانيکه ميزان مواد مغذي لازم به نقطه­ي بحراني برسد (کمتر از ميزان لازم براي شما حرکت کرده و براي رشد توده­ي زنده مي­شناسند. بنابراين تراکم مواد مغذي در عدسک آبي، بنابر شرايط مختلف رشد تغيير مي­کند.

جدول 1 : بعضي از نتايج بدست آمده از عدسک آبي خشک تحت شرايط مختلف رشد.

عدسک آبي تازه، محتوي %94 -92 آب مي­باشد. محتوي فيبر و خاک در كلوني (گروه) عدسک­هاي آبي که دير رشد مي­کنند بالاتر و ميزان پروتئين در آنها پايين­تر است. تجمع مواد مغذي موجود در يک گروه (کلوني) وحشي از عدسک آبي که در آبي که از نظر مواد مغذي ضعيف است، رشد مي­کند معمولاً شامل حدود 15 تا %25 پروتئين و 15 تا %30 فيبر است. عدسک آبي که تحت شرايط پايين تر از شرايط ايده آل رشد مي کند و به طور منظم برداشت مي شود (در نوع خشک) بسته به نوع گونه­ي آن، شامل محتوي 5 تا %15 فيبر، %35 تا %43 پروتيئن ناخالص و %5 چربي اشباع نشده مي باشد.

جدول 2: محتوي غذايي عدسک آبي برداشت شده (استامبولي ولنگ 1994)

شرايط رشد : بر خلاف اکثر گياهان، عدسک آبي به نسبت تجمع بسيار بالاي نمک
(يعني تا حدود 4000 ميلي گرم (ليتر – جامدات جلال) را تحمل مي کند. مواد غذايي از طريق همه­ي سطوح موجود روي برگ هاي عدسک آبي جذب مي شوند. دست کم، سه روش براي استفاده از کودهاي شيميايي وجود آورد که شامل افشاندن، حل کردن در آب­­هاي جاري­ و در زمين و افشاندن مايع کود شيميايي بر روي سطح حصير مانند عدسک آبي مديريت محصول (کارامد-بايد ميزان جذب کود شيميايي را به حداکثر برساند (همزمان ميزان اتلاف آن را کاهش دهد علي الخصوص نيتروژن که PH آب را در حدود 8-6 حفظ مي کند.

عدسک آبي در PH حدود 5-9 هم زنده مي ماند ولي بهترين حالت رشدش زماني است که PH حدود 5/6 تا 7 مي باشد آمونياک در شکل يونيزه شده اش بعنوان يک زيرلايه ‌نيتروژني ترجيحي براي عدسک آبي به شمار مي رود. يک PH قليايي تعادلي آمونيوم – آمونياک را به يک حالت يونيزه تغيير مي دهد که در نتيجه باعث آزاد سازي آمونياک آزاد شده که اگر به مقدار زياد در يک نقطه تجمع يابد مانند سمي براي عدسک آبي به شمار مي­رود. بعنوان يک نتيجه گيري کلي مي توان گفت که رشد عدسک آبي بيشتر به وسيله دما و تابش نور خورشيد کنترل مي شود تا وجود مواد مغذي در آب در دماهاي بالا، عدسک آبي مي تواند به سرعت رشد کند جتي اگر مقدار ناچيزي از ماده اي مغذي P  و N در آب وجود داشته باشد.

هر چند محتواي نيتروژن به نظر مي رسد از آمونياک ناچيز 12-7 ميلي گرم در ليتر افزايش مي يابد يعني 25/6 * N به حداکثر رسيده حدود %40 مي شد. اوره يک کود شيميايي مناسب است که درشرايط طبيعي به سرعت به آمونياک تبديل مي شود.

که کمبود پتاسيم در بسيار شايع است. عدسک آبي حداکثر تا 9mg/g پتاسيم در هر گرم عدسک آبي خشک دارد (‌طبق مطالعات انجام شده مکتوب)

هرچند تحقيقات جديد تا سطح حداکثر 1/4mg را هم به ازاي هر گرم عدسک آبي خشک ثبت کرده اند ( استمبوسي رنگ1994) شکل (2)

جدول 4: رابطه بين مقدار پتاسيم در عدسک آبي و ميزان پتاسيم آن در آب.

مقادير زير mg 5/1 به ازاي هر ليتر آب مربوط به سانتن واورنر(Sutton, orner ) (1975) هستند و مقادير بالاتر نتيجه هاي بدست آمده از تحقيقات در مرکز مي باشد ( استمبوسي رنگ)

تاثير مواد معدني بسيار ناچيز در رشد عدسک آبي ناشناخته است اگر چه به نظر مي رسد که گياه بتواند مقدار ناچيز کاني را بيشتر از 500 هزار بار در خود جمع کند نمک دريا مي تواند بعنوان منبع چوب جاي کاني هاي بسيار کم جهت تثبيت عدسک آبي بکار رود.

اقلام مديريت گياه عدسک آبي:

گونه هاي عدسک آبي قادر است در بدترين شرايط نامطلوب هم زنده بماند سرعت رشد در آنها در صورت وجود متعادل هاي غذايي در آب بسيار بالاست آنها مي توانند در برابر تغييرات خيلي زياد دما، تقويت کننده ي غذايي، تعادل هاي مواد غذايي و درجه ي اسيدي –قليايي پايدار مانده و خود را بازيافت کنند. اگرچه جهت کامل به ثمر نشستن عدسک آبي بايد اين 4 عامل در حد تعادل وجود داشته باشد و به طور منطقي حفظ شوند.

مديريت محصول و متعاقب آن بررسي اوليه نيازمنديها، شامل اين امور مي شوند که چه زماني بايد کود داد چه زماني بايد درو کرد و کي از ماده تثبيت کننده استفاده کرد چه مقدرا بايد کود دارد و چه مقدار برداشت کرد و چه نوع مواد مغذي بايد تامين شود. يک مديريت منطقي بايد معطوف به اين اهداف پيگيري شود.

 الف: نگهداري يک پوشش کامل و متراكم از عدسک آبي

ب: پايين بودن حلال اکسيژن

ج:PH بين 7-6

پوشش کامل محفضل از رشد خزه اي جلوگيري مي کند که اين رشد خزه اي ناشي از تنفس جلبکي را کاهش مي دهد و از تاثير افزاينده آن بر pH جلوگيري مي کند.

تمام پساب هاي  شامل كود انساني يا حيواني قبل از اينكه براي كشت عدسك آبي مورداستفاده قرار گيرد بايد چند روزي در يک بركه ي غير قابل رويش گياهي تحت عمليات اوليه قرار گيرد. در اين گونه موارد كه از چنين منابعي جهت تأمين مواد مغذي استفاده مي شود. نياز بيشتري به كاهش جامدات و پيشگيري از تشكيل يك لايه شناور مي باشد.

سامانه روش پسابي عدسك آبي :

مفهوم پايه اي در مورد سامانه روش بابي عدسك آبي، كشت مردك عدسك آبي محلي برروي آب هاي  زائداست كه نيازمند تغييراست. گياهان تند رشد مانند يك sink مغذي عمل مي كنند كه نيتروژن، فسفر، کلسيم، سديم، پتاسيم، منيزيم، كربن و كلرايد اوليه را از آب زائد جذب مي كند. پس  اين يون هايي به طور دائم از جريان آب فاضلابي كه به دنبال برداشت محصول مي آمد حذف مي شوند. بسته به نوع آب زائد، محصول در ؟؟ بعنوان يكي از موارد زير بكار مي رود.

الف : غذاي حيوانات  ب : غذايي كه پروتئين و مواد معدني را تأمين مي كند.    ج : كودها

اگر چه فلزات سنگين نظير آنچه كه در عدسك آبي به مقدار زياد وجود داشت در آب وجود داشته باشد اين آب ها احتمالاً قبل از اينكه به حيوانات خوراند­­­­­­ه شوند بايد پاکسازي شوند. براي حفظ رشد مفيد عدسك آبي بايد توضيح يكنواخت يك لايه ي ضخيم گياهي بر سطح يك مرداب صورت گيرد تحقيقات اوليه نشان مي دهد مقدار زيادي از تراكمات گياهي وجود دارند كه به رشد مناسبي در شرايط رايج كمك مي كنند. در مورد برداشت اين محصول، براي حفظ تقريباً هر كيلو عدسك آبي مرطوب به ازاي هر متر مربع ميانگين نتيجه ي بدست‌ آمده 32 تن محصول خشك در هر سال مي باشد. تراكم بيشتر در صورت حدود رشد ( بالاي kg 2/1 وزن فاضلاب مترمربع) و تراكم كمتر و معاني است كه رشد براي شکوفه شدن جلبکهاکافي‌است.

استفاده از عدسك آبي بعنوان منبع غذايي:

تركيبات عدسك آبي بستگي به محتوي غذايي آب و شرايط آب و هوايي رايج دارد. تعدادي از ارزش هاي غذايي عدسك آبي در جدول 2 نشان داده شده است عدسك آبي برداشت شده حداكثر شامل %42 پروتئين در وزن خشک است و مي تواند بدون هيچگونه تغييري به عنوان غذاي كامل براي ماهيها بکار رود. عدسك آبي در محيط ابي با مواد مغذي بالا رشد مي كند كه به عنوان ؟؟؟ تجمع بالايي از مواد معدني محدود k و p و رنگ دانه ها و به ويژه كاروتن و  اين انتوني II مي باشد كه عدسي آبي را يك ماده مغذي ارزشمند براي طيور و ساير حيوانات و براي انسان منابع سرشماري از ويتامين AوB مي سازد.

استفاده از عدسك آبي در تغذيه ماهي:

مشكل عمده در پرورش ماهي اينست كه غذاهاي با پروتئين بالا با ارزش بيولوژيكي بالاگران بوده و اغلب همه جا در دسترس نيستند عدسك آبي كه در آب هاي30- 10 mg n – NHS  بر Litre   رشد مي‌كنند.

داراي محتوي پروتئين بالايي هستند حدود %40 پروتئين كه داراي ارزش بيولوژيكي بالايي نيز مي‌باشند. ( همين وكولي – 1978 جدول شماره 2 را ببينيد)        

عدسك آبي تازه، براي سامانه پرورش ماهي فشرده با سامانه تعويض آب سريع جهت پاكسازي ضايعات آب بسيار مناسب است ( 1984 Gaigher et au ) و عدسك آبي به طور مؤثري بوسيله ي ماهي خاصي به نام كپور tilapia تبديل به بخشي از يك موجود زنده مي شود.

راهبرد كشت tilapia كه تحت پروژه بانك جهاني در بنگلادش مورد بررسي قرار گرفت به شرح زير مي باشد. يك بركه ي عدسك آبي با يك محصول پايدار از عدسك آبي برداشت شده و فوراً در استخر ديگري كه شامل كشت انواعهاي مختلفي ازtilapia بود قرار داده شد. از استخر هفته اي دو بار محصول برداشت مي شود و ماهي­ها در گروه هاي مختلف جهت بازگشت به تالاب يا فروش طبقه بندي مي شوند. تحت اين شرايط ميانگين بدست آمده، ماهي به ازاي هر هكتار تالاب سالانه حدود 10 تن برآورد شده است كه در اين مورد تنها از عدسك آبي بعنوان منبع غذايي كه بطور طبيعي در دسترس ماهيها باشد، استفاده شده است ( اسكيليكون 1993)

جدول 5 تأثيرات تغذيه ماهيها با افزايش ميزان عدسك آبي tilapia در آب راكد در آب انبارهاي بتوني نگهداري مي شود. ( حسن واردارد 1992) ماههياي اوليه تقريباً‌ gr 48 وزن داشتند.

ادامه جدول شماره 5

به تازگي در تحقيقات دقيق تري در تايلند، حسن واروارد (‌1992) Tilapia را در استخرهاي بتوني آب راكد پرورش داده و به آنها 2 نوع از عدسك آبي را به عنوان غذا داده اند. بنام هاي لمن پرپوسيلا و اسپيرورلا، پوليروليزا به ميزان 0و25و50يا 75 گرم عدسك آبي Dm (و خشك) به ازاي هر كيلو ماهي تازه اينها عدسك هاي آبي هستند كه به نسبت پروتئين كمتري دارند. ( حدود 24/0 ) در حاليكه ؟؟ بسرعت بيشتري بوسيله‌ي ماهي جذب و خورده مي‌شود. اسپيرورلا به ميزان كمتري مصرف مي‌شود.

سرعت رشد و سرعت هاي تبديلات غذايي براي تيلاپياهايي كه از لنا تغذيه كرده اند در جدول شماره 5 نشان داده شده است. عدسك آبي يك غداي مناسب براي ماهيها است.

ويژگيهاي آن شامل: قادرند به صورت منطقه اي رشدكنند، اغلب در آبگيرهاي آب زائد كه آلوده شده باشند. مي توانند بصورت تازه بعنوان غذا يك روز و چون شناور است مي‌تواند با؟؟ مدبرانه زمان هاي استعمال، بصورت كامل آن را مورد استفاده‌ي ماهيها قراردهد. مي‌تواند بوسيله‌ي ماهيهاي مانند كپور و تيلاپيا بصورت مؤثري مورد استفاده قرار گيرد اما انواع ديگر ماهيها بايد با عدسك آبي به عنوان اجزاي يك غذاي رژيمي كنار بيايند زيرا آنها وقتي در شرايط كمتر از ايده آل رشد كنند داراي فيبر بسيار پايين و پروتئين بالا هستند. ماداميكه هزينه زحمات خانواده‌ي كارگران را در نظر ميگيريم
مي‌توان گفت كه اين فرايند به نسبت كم هزينه است يا هيچ هزينه اي ندارد.

استفاده از عدسك آبي در توليد خوك و طيور

منطقي به نظر نمي­رسد كه بتوان خوك­هاي روستايي، اسب ها و حيوانات نشخوار كننده ديگر را بتوان بوسيله عدسك آبي تازه برداشت شده تغذيه كرد. براي استفاده بيشتر طيور عدسك آبي خشك شده توضيح داده مي شود. حيرت آور اينست كه تحقيقات بر روي اردك­ها عكس اين موضوع را نشان مي‌دهد ولي بطور كامل مي‌توان انتظار داشت كه عدسك آبي مي‌تواند منبع غذايي تازه‌ي ايده آلي جهت هرگونه رژيم غذايي پرانرژي باشد.

تحقيقات براي استفاده از عدسك آبي در رژيم­ها به طور حيرت آوري بسيار نادر بوده است شايد اين امر بخاطر مشكلات پرورش عدسك آبي كافي، تحت شرايط آزمايشگاهي باشد. اگر چه با دانش اينكه چگونه عدسك آبي را به طور مؤثرتري پرورش دهيم يعني دانستن ميزان كاني‌هاي مورد نياز در آب و اينكه چگونه بايد آن را برداشت كرد و اينكه چه تراكمي بايد در محصول باقيمانده حفظ شود منطقي كه بتوان محصولي 20-10 تني خشك در هر سال كه حاوي %40 پروتئين باشد به دست آورد. در نتيجه فرصت هاي زيادي براي پرورش عدسك آبي بعنوان محصول مورد استفاده در توليدات حيواني وجود دارد ولي بايد مطالعاتي در زمينه‌ي آماده سازي و خشك كردن، جهت آسان سازي ميزان جذب فنّاوري بويژه آن در صنايع طيور صورت گيرد.

مطالعات در مورد تغذيه‌ي طيور و ماكيان

ارزش غذايي بالقوه‌ي موجود در عدسك آبي در رژيم غذايي طيور مدت هاست كه شناخته نشده است (لانته و موسه- موسانارو 1968- عبدالو 1969) عدسك آبي خشك شده جايگزين يونجه شده است بعنوان منبع پروتئيني در رژيم سنتي طيور به كار مي رفته است جوجه هايي كه %10 عدسك آبي مصرف كرده اند نسبت به آنهايي كه منابع پروتئيني سنتي را مي خورده اند (مثل يونجه) وزن بيشتري اضافه كرده اند هرچند اغلب نتايج متفاوتي، بسته به نوع منبع عدسك آبي كه مي تواند پروتئين بالا / فيبر پايين يا پروتئين پايين / فيبر بالا باشد.

عمل تخم گذاري و كيفيت تخم ها در پرندگاني كه 25% نماگيا مصرف كرده اند (از آبهاي فاضلاب) و 40% از جيره سنتي استفاده كرده اند در جدول بالا نشان داده شده است.

جدول 6 ميزان توليد پرنده­هاي تخم گذار در طول 18 هفته براساس رژيم سنتي شامل مقادير مختلفي از نماگيا آبگيري شده است. (خشك شده) (DM در 25/86 وN% 33) انرژي قابل سوخت و ميزان مصرف پروتئين درطول آزمايش ثابت بوده است. (هاستين 1988)

ميزان عدسك آبي آبگيري شده

معادلات اخير نشان مي دهد كه رشد جوجه هايي بسياركوچك ممكن است با افزايش ميزان نماگيا، كند شود و اين درحاليست كه در همين شرايط،‌ مرغ هاي تخم گذار با اين افزايش توليد خوبي دارند و جوجه هاي مسن تر هم وقتي ميزان بيشتري نماگيا دريافت شد. رشد عالي دادند بنابراين وقتي از نماگيا بعنوان پروتئين غذايي به اين چرندگان جوان استفاده مي كنيم بايد محتاطانه تر برخورد كنيم.